Onderhoud horeca vaatwasser: wat u moet controleren, veelvoorkomende storingen en wanneer u onderdelen vervangt

Het onderhoud van de horeca vaatwasser komt neer op drie routines: reinig de filters en wasarmen elke dag, houd kalkaanslag en dosering van chemie onder controle en controleer slijtageonderdelen zoals pompen, verwarmingscomponenten en deurrubbers voordat ze uitvallen. Een achteruitgang in de wasresultaten is vaak terug te voeren op een van deze punten.

Problemen ontstaan zelden van de ene op de andere dag. Resten op borden, troebele glazen, langere programma’s of water dat in de tank blijft staan, ontwikkelen zich meestal over meerdere weken. Deze gids koppelt elk symptoom aan de meest waarschijnlijke oorzaak, legt uit wat de belangrijkste onderdelen doen en laat zien hoe u bepaalt of een onderdeel gereinigd, afgesteld of vervangen moet worden.

Zo reinigt een horeca vaatwasser

Elk wasprogramma is afhankelijk van vier systemen. Presteert een daarvan onvoldoende, dan lijdt het resultaat eronder, ook als de rest van de machine in goede staat is.

• Circulatie en afvoer: filters houden voedselresten uit het waswater, de waspomp voert water door de wasarmen en de afvoerpomp verwijdert het gebruikte water.

• Verwarming: verwarmingselementen, de boiler, thermostaten en temperatuursensoren (voelers) houden het was- en naspoelwater op de ingestelde temperatuur.

• Wateraanvoer en dosering van chemie: magneetventielen en drukschakelaars regelen het vullen, terwijl doseerpompen vaatwasmiddel en naglansmiddel toevoegen.

• Afdichting en besturing: de deurrubber houdt water en warmte binnen en de besturing stuurt elke fase van het programma aan.

De temperatuur verdient bijzondere aandacht. Winterhalter wijst erop dat vet pas boven 55 °C effectief wordt verwijderd. Vaatwasserfabrikant Sistema Project Italia noemt als gebruikelijke waarden 55–65 °C in de wastank en 80–90 °C voor de laatste naspoeling. De juiste instelwaarden voor uw machine vindt u in de handleiding, dus vergelijk het display er regelmatig mee.

Horeca vaatwasser wast niet goed? Storingen per symptoom

Begin met de eenvoudigste verklaringen. Verstopte filters, lege chemiecontainers en overvolle korven zijn snel te controleren en vaak de oorzaak, dus sluit ze uit voordat u een onderdeel verdenkt.

Foutcodes verschillen per fabrikant en model. Controleer ze altijd aan de hand van de documentatie van de machine voordat u onderdelen bestelt.

Belangrijkste onderdelen: functie en tekenen van slijtage

Schakel de machine voordat u een paneel opent los van de stroom- en watertoevoer en volg de onderhoudsinstructies van de fabrikant. Werkzaamheden aan elektrische, onder druk staande of hete onderdelen kunt u het best aan een gekwalificeerde technicus overlaten.

Filters, wasarmen en sproeiers

Tank- en pompfilters voorkomen dat voedselresten blijven circuleren en bij de pompen terechtkomen. De was- en naspoelarmen verdelen het water via kleine sproeiers, die gemakkelijk verstopt raken door vuil of kalkaanslag. Sistema Project Italia adviseert om aan het einde van elke dienst de filters, armen en sproeiers te verwijderen en af te spoelen, en Meiko merkt op dat drukke keukens de filters mogelijk meerdere keren per dag moeten reinigen.

Vervang vaatwasserfilters die gescheurd, verbogen zijn of niet meer goed passen, omdat vuil er dan langs kan. Wasarmen die gebarsten of vervormd zijn, moeten eveneens worden vervangen, omdat ze het water niet gelijkmatig kunnen verspreiden.

Waspomp en afvoerpomp

De waspomp levert de druk die het vuil verwijdert en de afvoerpomp leegt de tank. Een zwakke sproeistraal, knarsende geluiden, trillingen of water dat in de tank blijft staan zijn typische tekenen van slijtage. Verstopte filters veroorzaken echter dezelfde symptomen, dus reinig die eerst. Blijft het probleem bestaan, laat de pomp dan controleren voordat u was- en naspoelpompen of afvoerpompen vervangt.

Verwarmingselementen, boiler, thermostaten en sensoren

Verwarmingselementen in de tank en de boiler brengen het water op temperatuur, terwijl thermostaten en temperatuursensoren de besturing laten weten wanneer deze moeten worden in- en uitgeschakeld. Kalkaanslag isoleert de elementen, waardoor het opwarmen trager gaat en programma’s langer duren.

Een machine die de temperatuur niet haalt, heeft niet per se een defect element. Een defecte thermostaat of sensor kan de besturing een verkeerde waarde doorgeven, dus controleer alle drie samen voordat u iets vervangt.

Wateraanvoer: magneetventielen, drukschakelaars en waterfilters

Magneetventielen openen en sluiten de watertoevoer en drukschakelaars geven de besturing aan wanneer het juiste waterniveau is bereikt. Een verstopt toevoerfilter of een klemmend ventiel veroorzaakt langzaam vullen, terwijl een defecte drukschakelaar kan leiden tot overvullen, onvoldoende vullen of onderbroken programma’s.

Waterfilters en waterontharders beschermen de hele machine tegen kalkaanslag. Vervang of regenereer ze volgens het door de fabrikant opgegeven interval en verkort dat interval als uw water hard is of de machine de hele dag draait.

Dosering van vaatwasmiddel en naglansmiddel

Veel horeca vaatwassers gebruiken peristaltische doseerpompen, die vaatwasmiddel en naglansmiddel verplaatsen door een flexibele slang met rollers samen te drukken. Na verloop van tijd wordt de slang hard, scheurt of verliest zijn vorm, waardoor de dosering onnauwkeurig wordt. Vettig vaat, strepen, slecht drogen, schuim of een plotselinge verandering in het chemieverbruik zijn typische signalen.

Controleer eerst de zuigleidingen en injectiepunten en daarna de slang. Het vervangen van versleten slangen is soms voldoende om de dosering weer nauwkeurig te maken, zonder dat de hele pomp vervangen hoeft te worden. Sistema Project Italia neemt bijvoorbeeld het vervangen van de zuig- en doseerslangen op in de servicebeurt door een technicus na elke 5000 wascycli. Hulp bij het kiezen van vaatwasmiddelen en naglansmiddelen vindt u in onze gids over reinigingsmiddelen voor professionele keukens.

Deurrubbers

De deurrubber houdt water, stoom en warmte in de wasruimte. Neem de rubber dagelijks af, zodat voedselresten een goede afdichting niet verhinderen. Zodra een rubber gebarsten, verhard of blijvend vervormd is, helpt reinigen niet meer en moet de deurrubber worden vervangen.

Elektronische besturing

De printplaat (PCB) stuurt vullen, verwarmen, wassen, doseren, naspoelen en afvoeren aan. Onregelmatige programma’s of steeds terugkerende foutcodes kunnen op een besturingsstoring wijzen, maar de oorzaak is vaak een sensor, schakelaar of loszittende verbinding die de printplaat onjuiste informatie geeft. Een technicus moet deze mogelijkheden uitsluiten voordat een printplaat voor vaatwassers wordt vervangen.

Checklist onderhoud horeca vaatwasser

Gebruik deze checklist als uitgangspunt en pas hem aan op de instructies van de fabrikant, de hardheid van uw water en hoe intensief de machine wordt gebruikt. Door elke taak vast te leggen, samen met vervangen onderdelen en terugkerende storingen, bouwt u een servicehistorie op waarmee u geleidelijke achteruitgang eerder opmerkt.

Hard water en ontkalken

Kalkaanslag ligt aan de basis van veel problemen in de tabel met storingen. Het zet zich af op verwarmingselementen, in de boiler en in de wasarmen en verlaagt na verloop van tijd het verwarmingsvermogen. Op het vaat zelf zie je het terug als een witte aanslag op glazen en borden. Drie maatregelen houden het onder controle:

• Behandel het water. Controleer de hardheid van uw water en plaats waar nodig een waterontharder of filter. Sistema Project Italia adviseert bijvoorbeeld een externe waterontharder voor zijn machines boven 15 °f (Franse hardheidsgraden). De limiet van uw fabrikant kan afwijken.

• Houd ingebouwde waterontharders gevuld. Heeft uw machine een geïntegreerde waterontharder, vul het zout dan regelmatig bij.

• Ontkalk volgens schema. Gebruik een ontkalker die geschikt is voor horeca vaatwassers en volg het schema en de dosering van de fabrikant. Hobart waarschuwt dat te veel ontkalker, vaatwasmiddel of naglansmiddel de machine op de lange termijn kan beschadigen.

Gaat het opwarmen na het ontkalken nog steeds traag, controleer dan de thermostaat en de temperatuursensor en vervolgens het verwarmingselement zelf.

Werkwijzen die het wasresultaat beïnvloeden

Sommige reinigingsproblemen hebben niets met versleten onderdelen te maken. Hobart en Meiko wijzen beide op dezelfde dagelijkse gewoonten:

• Schraap of spoel vaat voor voordat u het inlaadt. Grote etensresten verstoppen filters en sproeiers snel. Een goed onderhouden voorspoeldouche maakt deze stap sneller.

• Overlaad de korven niet. Laat ruimte tussen de items, zodat water en chemie alle oppervlakken bereiken, en gebruik voor elk type vaat de juiste korf.

• Stem het programma af op de vervuilingsgraad. Sterk vervuild vaat vraagt om een langer of intensiever programma.

• Gebruik alleen vaatwasmiddelen voor horeca vaatwassers. Vaatwasmiddelen voor huishoudelijke vaatwassers zijn niet geschikt.

• Bescherm roestvrij staal. Reinig de machine met producten die geschikt zijn voor roestvrij staal en gebruik nooit staalwol.

• Train elke ploeg. Deze stappen werken alleen als al het personeel ze consequent opvolgt.

Reinigen, repareren of vervangen?

Als de wasresultaten achteruitgaan, doorloopt u drie stappen.

1. Reinig en test. Reinig de filters en sproeiers, ontkalk indien nodig, ontlucht het doseersysteem en draai een normaal programma. Is het resultaat weer normaal, dan hoeft er geen onderdeel te worden vervangen.

2. Onderzoek problemen die terugkomen. Komt een storing kort na het schoonmaken terug, dan is waarschijnlijk een onderdeel versleten. Beperk de oorzaak aan de hand van de tabel met storingen en sluit sensoren, schakelaars en bedrading uit voordat u een pomp, verwarmingselement of printplaat de schuld geeft.

3. Vervang wat niet te herstellen is. Onderdelen die fysiek beschadigd, mechanisch versleten of elektrisch defect zijn, moeten worden vervangen. Typische voorbeelden zijn een gebarsten deurrubber, een lekkend magneetventiel, verharde doseerslangen, een lawaaiige of zwakke pomp en een verwarmingselement dat na het ontkalken de temperatuur nog steeds niet haalt.

Het vervangen van één versleten onderdeel kan de normale prestaties herstellen zonder dat de machine vervangen hoeft te worden. Doet u dat tijdens gepland onderhoud, dan voorkomt u bovendien spoedreparaties en beschermt u aangesloten onderdelen. Biedt de fabrikant servicekits aan die samenhangende slijtageonderdelen combineren, dan zijn die praktisch voor gepland onderhoud. Losse onderdelen zijn de betere keuze zodra de storing duidelijk is vastgesteld.

Zo vindt u het juiste vervangende onderdeel

Ontwerpen van onderdelen, onderdeelnummers en elektrische specificaties verschillen per fabrikant en zelfs tussen modellen van hetzelfde merk. Voordat u een onderdeel bestelt:

• Noteer de fabrikant, het model en het serienummer van het typeplaatje.

• Zoek het oorspronkelijke onderdeelnummer op in de documentatie van de machine of op het oude onderdeel.

• Vergelijk aansluitmaten, voltage en vermogen met het vervangende onderdeel.

Bij Horecatiger kunt u zoeken op onderdeelnummer of onderdelen per merk bekijken, waaronder Winterhalter, Hobart, Meiko, Comenda en Dihr.

Conclusie

Betrouwbare wasresultaten zijn afhankelijk van een korte dagelijkse reinigingsroutine, beheerste waterkwaliteit en chemiedosering, en tijdige vervanging van slijtageonderdelen. Door van symptoom naar oorzaak te werken, voorkomt u bovendien dat u onderdelen vervangt die nooit defect waren. Moet een onderdeel toch worden vervangen, dan vindt u onderdelen voor horeca vaatwassers bij Horecatiger.

Veelgestelde vragen

Waarom wast mijn horeca vaatwasser niet goed?

De meest voorkomende oorzaken zijn verstopte filters of sproeiers, een te lage wastemperatuur, onjuiste dosering van het vaatwasmiddel en overvolle korven. Reinig eerst de filters en wasarmen en controleer de chemieniveaus. Verbeteren de resultaten niet, controleer dan de waspomp, het verwarmingssysteem en de doseerpomp.

Hoe vaak moet een horeca vaatwasser worden schoongemaakt?

Aan het einde van elke werkdag: de tank laten leeglopen, de filters afspoelen, de wasarmen reinigen en de deur open laten staan om te drogen. In drukke keukens moeten de filters mogelijk meerdere keren per dag worden gereinigd.

Welke temperatuur moet een horeca vaatwasser hebben?

Gebruikelijke waarden van fabrikanten zijn 55–65 °C in de wastank en 80–90 °C voor de laatste naspoeling. De exacte instelwaarden hangen af van de machine, dus volg altijd de specificatie van de fabrikant.

Hoe vaak moet u een horeca vaatwasser ontkalken?

Dat hangt af van de hardheid van uw water en hoe intensief de machine wordt gebruikt, dus volg het ontkalkingsschema van de fabrikant. Witte aanslag in de tank, op de sproeiers of op glazen, en trager opwarmen zijn tekenen dat ontkalken nodig is.

Waarom zijn mijn glazen troebel na het wassen?

Troebele glazen worden meestal veroorzaakt door kalkaanslag door hard water of door onjuiste dosering van vaatwasmiddel of naglansmiddel. Controleer de waterontharder en het zoutniveau, controleer de doseerinstellingen en ontkalk de machine bij zichtbare aanslag.

Waarom voert mijn horeca vaatwasser het water niet af?

Voedselresten in het afvoerfilter of het afvoergedeelte zijn de meest voorkomende oorzaak. Reinig deze eerst. Blijft er toch water in de tank staan of maakt de afvoerpomp ongebruikelijke geluiden, laat de pomp dan door een technicus controleren.

Kan ik vaatwasmiddel voor huishoudelijk gebruik in een horeca vaatwasser gebruiken?

Nee. Fabrikanten zoals Hobart adviseren alleen chemie te gebruiken die bedoeld is voor horeca vaatwassers en die wordt aanbevolen door uw chemieleverancier.

Hoe weet ik of de waspomp vervangen moet worden?

Blijft de sproeidruk zwak nadat de filters en wasarmen zijn gereinigd, of knarst, trilt of draait de pomp luidruchtig, dan kan hij versleten zijn. Laat hem door een technicus controleren voordat u een vervanging bestelt.